Αξιολόγηση του επιπέδου των ανθρώπων με βάση το αν έχουν πνευματική κατανόηση ή όχι

Αν αξιολογούμε το επίπεδο των ανθρώπων χρησιμοποιώντας τις αλήθεια-αρχές μ’ αυτόν τον τρόπο, τότε οι σχετικές εκδηλώσεις είναι εκείνες πάνω στις οποίες συναναστραφήκαμε πριν λίγο. Αν, λοιπόν, θέλουμε να αξιολογήσουμε το επίπεδο των ανθρώπων με βάση το αν έχουν πνευματική κατανόηση ή όχι, πώς θα πρέπει να προχωρήσουμε; Οι άνθρωποι καλού επιπέδου οπωσδήποτε έχουν πνευματική κατανόηση, έτσι δεν είναι; (Ναι.) Το γεγονός ότι έχουν πνευματική κατανόηση σημαίνει ότι μπορούν να κατανοήσουν την αλήθεια, να συλλάβουν τις αλήθεια-αρχές και να χρησιμοποιούν την αλήθεια για να επιλύουν διάφορα προβλήματα που εμφανίζονται κατά τη διαδικασία της πίστης στον Θεό και τα οποία σχετίζονται με τις αλήθεια-αρχές, καθώς και να χειρίζονται τα διάφορα εσωτερικά ζητήματα του οίκου του Θεού χρησιμοποιώντας την αλήθεια. Τι γίνεται τότε με τα διάφορα ζητήματα του έξω κόσμου; Επειδή οι άνθρωποι καλού επιπέδου έχουν πνευματική κατανόηση και διαθέτουν την ικανότητα να χειρίζονται διάφορα ζητήματα, μπορούν και να χρησιμοποιούν κάποιες αρχές που συμμορφώνονται ως έναν βαθμό με την ανθρώπινη φύση ή κάποιες αρχές που είναι κοντά στα θετικά πράγματα, προκειμένου να χειρίζονται ζητήματα του έξω κόσμου. Παρά τις επιφανειακές διαφορές, οι θεμελιώδεις έννοιες των διαφόρων πραγμάτων είναι οι ίδιες· και οι άνθρωποι καλού επιπέδου μπορούν σε γενικές γραμμές να συλλάβουν τις αρχές που εμπεριέχονται στα διάφορα πράγματα, επομένως θα μπορούσε γενικά να πει κανείς ότι οι άνθρωποι καλού επιπέδου έχουν πνευματική κατανόηση. Όταν κάποιος έχει πνευματική κατανόηση, αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να επικοινωνεί με το πνευματικό βασίλειο· αντ’ αυτού, σημαίνει ότι μπορεί να συλλάβει τους θεμελιώδεις νόμους και τις αρχές διαφόρων πραγμάτων. Αυτός είναι ένας ξεκάθαρος, απλός και σαφής τρόπος να το θέσει κανείς. Το να μπορεί κανείς να κατανοήσει τους θεμελιώδεις νόμους των πραγμάτων του έξω κόσμου και των αρχών που σχετίζονται με την αλήθεια είναι μια εκδήλωση των ανθρώπων καλού επιπέδου. Πώς μπορούμε, λοιπόν, να αξιολογήσουμε τις εκδηλώσεις των ανθρώπων μέτριου επιπέδου με βάση το κατά πόσο έχουν πνευματική κατανόηση; Οι άνθρωποι μέτριου επιπέδου έχουν πνευματική κατανόηση για τα μισά πράγματα, αλλά όχι για τα άλλα μισά· κατανοούν κάποια μέρη, ενώ κάποια άλλα δεν τα κατανοούν. Έχουν πνευματική κατανόηση για εκείνα στα οποία μπορεί να φτάσει το επίπεδό τους. Ακούγοντας τις συναναστροφές πάνω στις διάφορες αλήθειες που σχετίζονται με την πίστη στον Θεό, μπορούν να τις κατανοήσουν, και μάλιστα, χωρίς να λάβουν οδηγίες από κανέναν, μπορούν ν’ αντιληφθούν τις αρχές που θα πρέπει να συλλάβουν μέσα σ’ αυτές. Αυτά για τα οποία δεν έχουν καθόλου πνευματική κατανόηση είναι τα πράγματα στα οποία υστερεί το επίπεδό τους. Χωρίς καθοδήγηση και οδηγίες από τους άλλους, δεν έχουν αρχές άσκησης, δεν μπορούν να κάνουν κανονικά το καθήκον τους ούτε να λύνουν προβλήματα, και χρειάζονται πότισμα, καθοδήγηση και οδηγίες για να μάθουν πώς να κάνουν έργο και να χειρίζονται προβλήματα· αυτές είναι οι εκδηλώσεις που δείχνουν ότι δεν έχουν καθόλου πνευματική κατανόηση. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι οι άνθρωποι μέτριου επιπέδου ουσιαστικά έχουν πνευματική κατανόηση, αλλά το επίπεδο της πνευματικής τους κατανόησης υστερεί σε σύγκριση με εκείνο των ανθρώπων καλού επιπέδου· κατανοούν μόνο τα μισά. Σε τι υστερεί; Υστερεί ως προς τον βαθμό στον οποίο συλλαμβάνουν τις αλήθεια-αρχές· δεν μπορούν να ολοκληρώσουν αυτόνομα διάφορα αντικείμενα του έργου. Αν, λοιπόν, αξιολογήσουμε τους ανθρώπους χαμηλού επιπέδου με βάση το αν έχουν πνευματική κατανόηση ή όχι, πώς θα πρέπει να προχωρήσουμε; Είναι εύκολο να αξιολογηθεί αυτό; Άραγε έχουν πνευματική κατανόηση οι άνθρωποι χαμηλού επιπέδου; (Όχι.) Μπορείς να καταλάβεις ότι οι άνθρωποι χαμηλού επιπέδου δεν έχουν καθόλου πνευματική κατανόηση, απλώς και μόνο βλέποντας τις εκδηλώσεις τους, επειδή τηρούν μόνο κανονισμούς. Οι άνθρωποι χωρίς καθόλου επίπεδο στην πραγματικότητα δεν έχουν ανθρώπινο πνεύμα, και το γεγονός ότι δεν έχουν ανθρώπινο πνεύμα σημαίνει ότι, όπως και τα θηρία, δεν έχουν πνευματική κατανόηση. Είναι περιττό να αξιολογήσουμε αν τέτοιοι άνθρωποι έχουν πνευματική κατανόηση ή όχι. Όταν ένας άνθρωπος χωρίς πνεύμα βλέπει οποιαδήποτε ζητήματα ή αντιμετωπίζει διάφορους ανθρώπους, δεν μπορεί να τα αξιολογήσει όλα αυτά και δεν έχει καθόλου απόψεις απέναντι στα θετικά ή στα αρνητικά πράγματα. Κάνει μόνο κάποιες υστερόβουλες σκέψεις για να προστατεύσει τα δικά του συμφέροντα και ν’ αποφύγει τις απώλειες. Όταν εκφράζεις μια άποψη, αν σε γνωρίζει και ξέρει ότι έχεις καλό επίπεδο και ανόθευτη κατανόηση κι ότι είσαι θετικός άνθρωπος, συμφωνεί με την άποψή σου. Αν, όμως, δεν σε γνωρίζει, σε περιφρονεί. Όσο σωστή κι αν είναι η άποψή σου και όσο κι αν εναρμονίζεται με τις αλήθεια-αρχές, εκείνος δεν την αποδέχεται. Δεν ξέρει ότι είναι σωστή, δεν ξέρει ότι είναι κάτι που θα πρέπει ν’ αποδέχονται οι άνθρωποι ούτε ξέρει πόσο ωφέλιμη θα μπορούσε να είναι για εκείνον αυτή η σωστή άποψη ή πόσο θα μπορούσε να τον βοηθήσει· δεν έχει ιδέα για τίποτα απ’ αυτά. Από την άλλη, όταν ένας αρνητικός άνθρωπος διατυπώνει μια αρνητική άποψη, αν αυτός ο αρνητικός άνθρωπος είναι κυριαρχικός και έχει την εκτίμηση και τον σεβασμό του, ο άνθρωπος χωρίς πνεύμα αποδέχεται την αρνητική άποψη, ακόμη κι αν ξέρει ότι έπειτα αυτό θα τον βλάψει. Τι σόι άνθρωπος είναι; (Ένας άνθρωπος που δεν έχει καθόλου επίπεδο.) Είναι ένας άνθρωπος που δεν έχει καθόλου επίπεδο, γεγονός που σημαίνει ότι του λείπει η ικανότητα να διακρίνει πράγματα. Με όποιες συνθήκες κι αν έρθει αντιμέτωπος, δεν μπορεί να τις δει καθαρά και δεν ξέρει καμία από τις αρχές που πρέπει ν’ ακολουθήσει· ένας τέτοιος άνθρωπος μπορεί να διαπράξει κακές πράξεις όταν ακολουθεί κακούς ή πονηρούς ανθρώπους, ενώ μπορεί να κάνει κάποια καλά πράγματα όταν ακολουθεί καλούς ανθρώπους· του λείπει η ικανότητα να διακρίνει πράγματα. Γι’ αυτό λέω ότι είναι ένας νεκρός άνθρωπος χωρίς πνεύμα. Οι άνθρωποι χαμηλού επιπέδου, αφού ζήσουν για πολλά χρόνια δίπλα σε ανθρώπους καλού επιπέδου ή σε θετικά άτομα, μπορεί να επηρεαστούν από όσα ακούνε και βλέπουν, και μπορούν να μάθουν κάποια καλά πράγματα, να τηρούν κάποιους καλούς κανονισμούς και ν’ ακολουθούν κάποια θετικά ρητά, κάποιες θετικές πρακτικές ή κάποιες θετικές σκέψεις και απόψεις. Ωστόσο, οι νεκροί άνθρωποι χωρίς πνεύμα δεν μπορούν καν να μάθουν ή να ακολουθούν θετικές σκέψεις και απόψεις, καλές πρακτικές, καλούς κανονισμούς, καλούς ειρμούς σκέψης ή κάποιους θετικούς τρόπους ζωής και κάποιες θετικές πρακτικές γνώσεις της καθημερινότητας. Όταν αρχίζουν να ζουν αυτόνομα, οι συνθήκες διαβίωσής τους —που είναι αυτές ενός μπερδεμένου ανθρώπου— εκτίθενται εντελώς. Αυτές είναι οι εκδηλώσεις των νεκρών ανθρώπων χωρίς πνεύμα.

Οι άνθρωποι με πνευματική κατανόηση έχουν τουλάχιστον μέτριο επίπεδο. Αν μπορούν να φτάσουν στην αλήθεια και να την κατανοήσουν, τότε είναι άνθρωποι καλού επιπέδου. Οι άνθρωποι που δεν έχουν πνευματική κατανόηση είναι σίγουρα είτε άνθρωποι χαμηλού επιπέδου είτε άνθρωποι χωρίς καθόλου επίπεδο· αυτά τα δύο είδη ανθρώπων οπωσδήποτε στερούνται πνευματικής κατανόησης. Μόνο οι άνθρωποι καλού επιπέδου θα μπορούσε να πει κανείς ότι έχουν πλήρη πνευματική κατανόηση, ενώ οι άνθρωποι μέτριου επιπέδου έχουν μέτριο επίπεδο πνευματικής κατανόησης. Με άλλα λόγια, υπάρχουν πολλά ζητήματα στα οποία υστερεί το επίπεδό τους και δεν είναι σε θέση να πετύχουν πνευματική κατανόηση. Μόνο σε συνηθισμένα ζητήματα μπορούν να πετύχουν πνευματική κατανόηση και να χειρίζονται πράγματα αυτόνομα. Όταν έρχονται αντιμέτωποι με σύνθετα ζητήματα ή πολυδιάστατο έργο, δεν μπορούν να χειριστούν αυτά τα πράγματα αυτόνομα, επειδή δεν μπορούν να φτάσουν στις σχετικές αλήθεια-αρχές ούτε να τις κατανοήσουν. Επομένως, το επίπεδο της πνευματικής τους κατανόησης είναι αρκετά μέτριο. Το χαρακτηριστικό των ανθρώπων χαμηλού επιπέδου είναι ότι αδυνατούν να φτάσουν στο επίπεδο των αλήθεια-αρχών, κι έτσι τηρούν μόνο κανονισμούς, επειδή δεν μπορούν να κατανοήσουν τις αλήθεια-αρχές και δεν συλλαμβάνουν καν ποια είναι η έννοια των αλήθεια-αρχών, ενώ πιστεύουν ότι οι αλήθεια-αρχές είναι απλώς κανονισμοί. Επομένως, είναι πολύ ξεκάθαρο ότι τέτοιοι άνθρωποι δεν έχουν καθόλου πνευματική κατανόηση. Ένα κύριο χαρακτηριστικό της έλλειψης πνευματικής κατανόησης σ’ αυτούς τους ανθρώπους είναι ότι οι σκέψεις και οι απόψεις που αποκαλύπτουν στον τρόπο με τον οποίο κατανοούν διαφόρων ειδών ανθρώπους, γεγονότα και πράγματα είναι όλες στρεβλές. Πώς θα πρέπει να γίνει κατανοητός ο όρος «στρεβλές» σ’ αυτήν την περίπτωση; Σημαίνει ότι είναι εντελώς αποκομμένες από την τροχιά της σκέψης της κανονικής ανθρώπινης φύσης και εντελώς αποκομμένες από την τροχιά των αναγκών της κανονικής ανθρώπινης φύσης· αυτό σημαίνει «στρεβλές». Όταν ακούς τη συλλογιστική πίσω από όσα λένε αυτοί οι άνθρωποι, τη βρίσκεις αλλόκοτη, και κάθε φορά που τους ακούς να εκφράζουν μια άποψη ή να μιλούν για κάτι, μένεις έκπληκτος. Τι σημαίνει «έκπληκτος»; Σημαίνει ότι όταν τους ακούς να λένε κάτι, το θεωρείς απίστευτο και σκέφτεσαι μέσα σου: «Πώς είναι δυνατόν να έχει μια τέτοια ιδέα; Γιατί διαφέρει τόσο από αυτό που σκέφτονται οι κανονικοί άνθρωποι; Αυτή η ιδέα είναι τόσο παράξενη· γιατί μου φαίνεται ότι δεν βγάζει και πολύ νόημα;» Μέσα σου, τη θεωρείς εξαιρετικά άβολη και παράλογη. Οι άνθρωποι που με τα λόγια τους προκαλούν έκπληξη στους άλλους είναι εκείνοι που είναι επιρρεπείς στις στρεβλώσεις, και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό. Για παράδειγμα, τους ρωτάς: «Έφαγες τίποτα;» Εκείνοι απαντούν: «Κάνει αρκετό κρύο σήμερα». Υπάρχει οποιαδήποτε σύνδεση ανάμεσα σ’ αυτά τα δύο πράγματα; (Όχι.) Εσύ λες: «Γιατί είσαι τόσο ελαφριά ντυμένος σήμερα;» Εκείνοι απαντούν: «Ήπια ένα φλιτζάνι τσάι με τζίντζερ σήμερα». Έχει η απάντησή τους οποιαδήποτε απαραίτητη σύνδεση με την ερώτησή σου; Εμπεριέχει η απάντησή τους κανονικό σκεπτικό και κανονική συλλογιστική; (Όχι.) Πώς θα έπρεπε ν’ απαντήσει κάποιος που έχει κανονικό σκεπτικό και κανονική συλλογιστική; Θα μπορούσε να πει: «Είμαι τόσο ελαφριά ντυμένος επειδή κάνει πολλή ζέστη μέσα και, εξάλλου, είναι μια πολύ ηλιόλουστη μέρα έξω και η θερμοκρασία είναι σχετικά υψηλή». Ή θα μπορούσε να πει: «Είμαι τόσο ελαφριά ντυμένος επειδή μόλις έκανα γυμναστική και ζεστάθηκα». Αν, όμως, κάποιος ρωτήσει: «Γιατί είσαι τόσο ελαφριά ντυμένος;» και εκείνος απαντήσει: «Επειδή φοράω παπούτσια με γούνινη επένδυση σήμερα», τότε αυτή η απάντηση δεν έχει καμία σχέση με την ερώτηση. Ο ειρμός της σκέψης του και η συλλογιστική που ακολουθεί όταν σκέφτεται δεν συνάδουν με το σκεπτικό και τη συλλογιστική της κανονικής ανθρώπινης φύσης. Πρόκειται για μια πολύ παράξενη ιδέα και έναν πολύ παράξενο ειρμό σκέψης που κανένας άνθρωπος δεν θα σκεφτόταν, αν είχε το σκεπτικό της κανονικής ανθρώπινης φύσης. Κι έτσι, αφού ακούσεις την απάντησή του, νιώθεις άβολα. Θέλεις να κάνετε μια συζήτηση, αλλά δεν μπορείς να συνδεθείς μαζί του· δίνει πάντα άσχετες απαντήσεις, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατον να συνεχιστεί η συζήτηση. Για παράδειγμα, μια γυναίκα μάθαινε ραπτική, και τη ρώτησα: «Πώς προχωράς με τα μαθήματα ραπτικής; Μπορείς να φτιάχνεις ρούχα με επένδυση;» Ποια θα ήταν μια απάντηση που εναρμονίζεται με το κανονικό σκεπτικό και την κανονική συλλογιστική; (Είτε «Μπορώ» είτε «Δεν μπορώ».) Αυτό θα έδειχνε κανονικό σκεπτικό και κανονική συλλογιστική. Ή θα μπορούσε, επίσης, να πει: «Μερικές φορές τα καταφέρνω λίγο καλύτερα και ο δάσκαλός μου λέει ότι είναι εντάξει, απλώς οριακά αποδεκτό. Όταν, όμως, πρόκειται για κάποια πιο σύνθετα κομμάτια, δεν κάνω και τόσο καλή δουλειά και πρέπει να ξαναγίνουν». Δεν είναι αυτές απαντήσεις ανθρώπου με κανονικό σκεπτικό και κανονική συλλογιστική; (Ναι.) Πώς απάντησε αυτή η γυναίκα που δεν είχε κανονικό σκεπτικό και κανονική συλλογιστική; Εγώ ρώτησα: «Μπορείς τώρα να φτιάχνεις τέτοια ρούχα με επένδυση;» Εκείνη απάντησε: «Μάθαινα να φτιάχνω τέτοια ρούχα όταν πρωτοήρθα εδώ». Εγώ ρώτησα: «Οπότε, μπορείς να φτιάχνεις τέτοια ρούχα τώρα;» Εκείνη απάντησε και πάλι: «Μάθαινα να φτιάχνω τέτοια ρούχα όταν πρωτοήρθα εδώ». Σκέφτηκα μέσα Μου: «Δεν καταλαβαίνω. Μάθαινες να φτιάχνεις τέτοια ρούχα όταν πρωτοήρθες εδώ· μπορείς, λοιπόν, να φτιάχνεις τέτοια ρούχα τώρα; Γιατί δεν μπορώ να βγάλω άκρη;» Όταν άκουσα την απάντησή της, ένιωσα άβολα. Εγώ ρωτούσα αν μπορούσε να φτιάχνει τέτοια ρούχα, κι εκείνη έλεγε ότι μάθαινε να τα φτιάχνει όταν πρωτοήρθε. Δεν κατάλαβα πώς είχε καταφέρει να μετατοπίσει τη συζήτηση σ’ αυτό το θέμα· τι σχέση είχε αυτό με το αν μπορούσε να φτιάχνει τέτοια ρούχα ή όχι; Σκέφτηκα μέσα Μου: «Πολύ απλά, δεν μπορώ να ακολουθήσω αυτήν την αλλαγή θέματος». Ακόμη κι όταν ρώτησα δύο ή τρεις φορές στη σειρά «Μπορείς, λοιπόν, να φτιάχνεις τέτοια ρούχα τώρα;», εκείνη συνέχισε ν’ απαντά: «Όταν πρωτοήρθα, μάθαινα να φτιάχνω τέτοια ρούχα κι ο δάσκαλός μου με καθοδηγούσε σ’ αυτό· πάνω σ’ αυτό εργάζομαι κυρίως». Και πάλι δεν πήρα την απάντηση που έψαχνα και, έως σήμερα, εξακολουθώ να μη γνωρίζω αν μπορεί να φτιάχνει τέτοια ρούχα ή όχι. Αναλύστε τη συλλογιστική πίσω από τα λόγια της και τους λόγους για τους οποίους μίλησε μ’ αυτόν τον τρόπο. (Η απάντησή της ήταν κάπως άσχετη με την ερώτηση. Οι άνθρωποι που ακούνε αυτήν την απάντηση θα προσπαθούν να μαντέψουν τι εννοεί, αλλά και πάλι δεν θα ξέρουν αν πραγματικά μπορεί να φτιάχνει τέτοια ρούχα ή όχι.) Ήθελε να μάθω ή όχι; Ήθελε να Μου δώσει μια ακριβή απάντηση; Εδώ, άφηνε να εννοηθεί κάτι: «Σου είπα ήδη ότι όταν πρωτοήρθα, μάθαινα κυρίως να φτιάχνω τέτοια ρούχα, και πλέον έχει περάσει μια εβδομάδα, οπότε ασφαλώς και μπορώ να φτιάχνω τέτοια ρούχα. Δεν θα έπρεπε να καταλαβαίνεις τι εννοώ; Πώς γίνεται να μην καταλαβαίνεις;» Μπορείτε να καταλάβετε ότι αυτό εννοούσε από την απόκρισή της; (Όχι.) Αν ο τρόπος με τον οποίο αποκρίθηκε σου επέτρεπε να λάβεις μια ακριβή απάντηση και να μάθεις αν μπορούσε ή δεν μπορούσε, τότε θα ήταν λογικός. Όμως, από την απόκρισή της βγάζεις μόνο ένα ασαφές νόημα και δεν μαθαίνεις πραγματικά αν μπορεί ή δεν μπορεί. Δεν είναι πολύ μπερδεμένοι οι άνθρωποι που μιλάνε μονίμως έτσι; Αν απαντούν σκοπίμως μ’ αυτόν τον τρόπο, τότε είναι ζήτημα χαρακτήρα. Αν δεν το κάνουν σκοπίμως και η απόκρισή τους δεν έχει την απαραίτητη σύνδεση με την απάντηση που προσπαθείς να λάβεις, τότε υπάρχει πρόβλημα στο σκεπτικό και τη συλλογιστική τους. Αν υπάρχει πρόβλημα στο σκεπτικό και τη συλλογιστική τους, δεν σημαίνει αυτό ότι έχουν χαμηλό επίπεδο; Δεν είναι επιρρεπείς στις στρεβλώσεις; (Ναι.) Αυτή είναι μια εκδήλωση που δείχνει ότι είναι επιρρεπείς στις στρεβλώσεις. Η συγκεκριμένη γυναίκα σκέφτηκε: «Σου λέω ότι μάθαινα να το κάνω αυτό όταν πρωτοήρθα, οπότε το αναπόφευκτο αποτέλεσμα είναι ότι μπορώ να το κάνω». Αυτό που ήθελε να μεταφέρει ήταν η απάντηση «Μπορώ να το κάνω». Ωστόσο, οι άνθρωποι με κανονικό σκεπτικό δεν λαμβάνουν μια ακριβή απάντηση όταν το ακούνε αυτό. Επομένως, η απόκρισή της «Μάθαινα να το κάνω αυτό όταν πρωτοήρθα» δεν είχε καμία λογική σύνδεση με το γεγονός ότι ήθελε να μεταφέρει πως μπορεί να το κάνει. Η απάντησή της, λοιπόν, δεν ήταν μπερδεμένα λόγια; (Ναι.) Όταν λέει μπερδεμένα λόγια θεωρώντας ότι μπορεί να επικοινωνήσει καλά κι ότι έχει ήδη απαντήσει στην ερώτηση, δεν δείχνει αυτό ότι έχει χαμηλό επίπεδο; (Ναι.) Αυτό είναι μια εκδήλωση χαμηλού επιπέδου. Αυτή η γυναίκα δεν έχει το σκεπτικό και τη συλλογιστική της κανονικής ανθρώπινης φύσης. Όπως κι αν τη ρωτήσεις, δεν θα μπορεί να συνειδητοποιήσει ποιος είναι ο πυρήνας του προβλήματος ή γιατί συνεχίζεις να ρωτάς το ίδιο πράγμα. Όταν ρωτήσεις για τρίτη φορά, θα σου δώσει και πάλι την ίδια απάντηση, και μάλιστα θα χάσει την υπομονή της και θα σκεφτεί: «Γιατί εξακολουθείς να ρωτάς; Σου είπα ήδη, κι εσύ εξακολουθείς να μην το καταλαβαίνεις και συνεχίζεις να ρωτάς!» Ακόμη κι αφού τη ρωτήσεις τρεις φορές, δεν θα μπορεί να συνειδητοποιήσει ότι η απάντησή της δεν είναι ξεκάθαρη και δεν είναι αυτό που θέλει να μάθει ο άλλος, ότι θα πρέπει ν’ αλλάξει τη διατύπωσή της και να δηλώσει ξεκάθαρα αν μπορεί ή όχι, αντί να αφήνει τον άλλο να προσπαθεί να μαντέψει. Δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει τι αίσθηση προκαλούν τα λόγια της στους άλλους ή πώς αντιδρά ο άλλος όταν τα ακούει· δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει τίποτε από αυτά. Αυτό δείχνει ότι δεν έχει καθόλου επίπεδο. Όσες φορές κι αν ρωτήσεις, θα δίνει την ίδια απάντηση, και μάλιστα θα θεωρεί ότι αυτό που λέει είναι ειλικρινές κι ότι δεν λέει ψέματα, και θα σκέφτεται: «Όσες φορές κι αν ρώτησες το ίδιο πράγμα, εγώ έδωσα την ίδια απάντηση· ασκούμαι στο να είμαι ειλικρινής άνθρωπος και λέω ό,τι έχω στο μυαλό μου». Δεν δείχνει αυτό χαμηλό επίπεδο; (Ναι.) Όταν ρωτάς για τον Θωμά, ένας τέτοιος άνθρωπος μιλάει πάντα για τον Νίκο και τον Χάρη. Όταν ρωτάς για τον Νίκο και τον Χάρη, μιλάει πάντα για τον Θωμά. Οι άνθρωποι χωρίς κανονικό σκεπτικό έχουν μπερδεμένες σκέψεις και το σκεπτικό τους είναι ένα κουβάρι. Αυτό είναι μια κύρια εκδήλωση χαμηλού επιπέδου. Με λίγα λόγια, αυτές είναι οι εκδηλώσεις των ανθρώπων διαφορετικών επιπέδων. Είτε αξιολογείς το επίπεδό τους με βάση το αν έχουν ή όχι την ικανότητα να κατανοήσουν και να εφαρμόζουν τις αλήθεια-αρχές είτε με βάση το αν έχουν πνευματική κατανόηση ή όχι, αυτές είναι οι εκδηλώσεις. Παρόλο που μιλήσαμε με κάπως γενικούς όρους, δεν μπορείτε ως επί το πλείστον να αντιστοιχίσετε τα λόγια Μου με την αληθινή ζωή; (Ναι.) Δεν έχουμε, λοιπόν, λίγο πολύ συνοψίσει το θέμα του επιπέδου; (Ναι.) Εδώ ολοκληρώνεται η συζήτησή μας πάνω στο θέμα του επιπέδου.